Nieuws

De Omgevingswet en het Besluit kwaliteit leefomgeving, een introductie.

Het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) wordt één van de vier AMvB’s onder de Omgevingswet. De Omgevingswet staat aan de basis van een stelselherziening, waarin is gekozen voor een samenhangende benadering van de fysieke leefomgeving. Tot de fysieke leefomgeving behoren onder meer water, bodem, lucht, bouwwerken, infrastructuur en cultureel erfgoed.

Samenhangende benadering van de fysieke leefomgeving

De samenhangende benadering van de Omgevingswet betekent niet alleen het samenbrengen en op elkaar afstemmen van uiteindelijk alle wetten over ruimtelijke ordening, milieu, natuur, grondeigendom en cultureel erfgoed. Die benadering zit vooral in de afweging van belangen: alle belangen die spelen bij het beschermen en benutten van de fysieke leefomgeving worden in samenhang gewogen bij de vorming van beleid en het nemen van besluiten. Het klassieke onderscheid tussen milieu en ruimtelijke ordening vervalt. Doel van de stelselherziening is te komen tot een samenhangend, voorspelbaar en makkelijker toepasbaar omgevingsrecht.

Waar de Omgevingswet met name taken, bevoegdheden en wettelijke instrumenten regelt, zijn de inhoudelijke normen voor de fysieke leefomgeving vooral in de AMvB’s te vinden.

Het Bkl: regels gericht tot bestuursorganen, maar wel van belang voor burgers en bedrijven

De regels van het Bkl zijn gericht op overheden en bevatten geen normen die burgers en bedrijven rechtstreeks binden. Het gaat vaak om instructieregels: regels die een bestuursorgaan instrueren over de uitoefening van een bevoegdheid of een taak. Het Bkl is wel van groot belang voor burgers en bedrijven, omdat de regels van dat besluit doorwerken naar de besluiten die burgers en bedrijven wel rechtstreeks binden. Vooral de regels die gaan over de inhoud van een omgevingsplan – de opvolger van het huidige bestemmingsplan – en over de voorwaarden waaronder vergunningen worden verleend worden van belang voor de dagelijkse praktijk.

Belangrijke onderdelen van het Bkl zijn:

Uniformering van regels en inhoudelijke wijzigingen

Niet alle regels in het Bkl zijn nieuw ten opzichte van het huidige recht; het Bkl bevat regels die afkomstig zijn uit ongeveer 30 bestaande AMvB’s en verschillende wetten. Denk daarbij aan onderdelen van het Activiteitenbesluit milieubeheer, de Wet milieubeheer, de Waterwet, het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening en het Besluit externe veiligheid inrichtingen. In het Bkl is een belangrijke slag gemaakt die noodzakelijk is voor de stelselherziening; regels zijn op elkaar afgestemd, zodat ze ook in samenhang kunnen worden betrokken bij de integrale belangenafweging. Dat leidt tot een andere formulering van regels, waarbij niet altijd een inhoudelijke wijziging is beoogd. Op sommige onderdelen is, gezien de doelen van de wet, bewust gekozen voor een inhoudelijke wijziging. Dat zie je bijvoorbeeld bij externe veiligheid. De regels daarover zijn eenvoudiger gemaakt, onder meer door voor het groepsrisico te werken met vaste afstanden in plaats van een ‘oriëntatiewaarde’. Een ander voorbeeld is luchtkwaliteit; toetsing van plannen en projecten aan luchtkwaliteitseisen is in de meeste gevallen niet meer nodig. Ook de regels over geluid worden wezenlijk anders gepositioneerd dan in het huidige recht; regels over immissie van geluid en trillingen komen in het omgevingsplan te staan en niet in algemene regels (zoals nu het Activiteitenbesluit milieubeheer). Op deze wijzigingen wordt in komende updates uitgebreider ingegaan.

De andere AMvB’s

Het Bkl is samen met de drie andere AMvB’s in consultatie gegaan. Twee van die AMvB’s bevatten algemene regels die burgers en bedrijven rechtstreeks binden: het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). Het Bbl is te zien als de opvolger van het Bouwbesluit 2012 en bevat rechtstreeks werkende technische eisen aan bouwwerken. Het Bal bevat rechtstreeks werkende algemene regels voor milieubelastende activiteiten.

Het Omgevingsbesluit is gericht tot overheden, burgers en bedrijven en wijst het bevoegd gezag aan, geeft procedureregels en bevat regels over kostenverhaal, financiële zekerheid en de milieueffectrapportage. Op deze andere AMvB’s, hun onderlinge samenhang en betekenis voor instrumenten als het omgevingsplan zal in komende updates aandacht worden besteed.

De internetconsultatie loopt tot 16 september 2016. Binnen die looptijd kan iedereen op de ontwerpbesluiten reageren.